Iraniërs in Nederland vrezen voor familie: 'Gek van onzekerheid'
Volgens de laatste berichten zijn bij de nieuwe protestgolf al tientallen doden gevallen en ruim duizend demonstranten gearresteerd. De huidige demonstraties zijn de grootste sinds de golf van protesten in 2022, die begon na de dood van Mahsa Jina Amini. Meer dan 500 mensen kwamen toen om het leven.
Hoge inflatie en onvrede
De recente protesten begonnen op 28 december 2025, aanvankelijk vanwege de hoge inflatie in het land, die de afgelopen maand op 42,4 procent lag. De nationale munt, de rial, verloor in 2024 meer dan een derde van zijn waarde ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Voor veel Iraniërs zijn basisproducten daardoor onbetaalbaar.
Gisteren riep kroonprins Reza Pahlavi Iraniërs op massaal de straat op te gaan. En dat deden ze. Drie familieleden doen hun verhaal:
Fateme (31): angst om familie
Fateme (31) woont sinds vier jaar in Nederland. "Mijn ouders, jongste broer, familie en naaste vrienden wonen allemaal in Iran. Het laatste contact dat ik met hen had, was gisteren, na 19.00 uur raakte de verbinding verbroken. Daarna kon ik hen niet meer bereiken, noch via internet, noch via vaste telefoonlijnen. Ik heb amper kunnen slapen en heb geprobeerd te werken, maar dat lukte niet. Ik weet niet of ze veilig zijn. Gezien de eerdere geschiedenis van geweld door het regime, maak ik me zorgen om hun leven. Het laatste wat ik weet is dat ze de straat op gingen om te protesteren."
Fateme hoopt dat het geweld snel stopt. "Mensen mogen al decennialang niet vrijuit spreken. Nu ze opkomen voor hun rechten, worden ze vermoord. Ik hoop dat dit snel voorbij is."
De partner van Fateme voegt toe: "Door de internet blackout kunnen burgers geen hulp vragen en geen bewijsmateriaal delen, wat ernstige zorgen oproept over grootschalig geweld en mensenrechtenschendingen."
Has (26): generatie zonder perspectief
Has (26) woont sinds 2017 in Utrecht samen met haar moeder. Ze verliet hoofdstad Teheran op zoek naar een betere toekomst. "Zelfs als je hard studeert, is het bijna onmogelijk om een goede baan te vinden. Daarom vluchten zoveel mensen", vertelt ze.
Haar vader, ooms, tantes en neven wonen nog in Iran. "Normaal gesproken heb ik dagelijks contact met mijn familie, maar dat is nu vrijwel onmogelijk. Vooral om mijn oma maak ik me zorgen. Ik weet dat mijn familie mee heeft gedaan aan de protesten."
Volgens Has zijn de huidige protesten ongekend. "Sinds 1979 zijn er altijd demonstraties geweest tegen de regering, maar nooit zo groot als nu. Het gaat niet meer alleen om geld of inflatie. Een maandsalaris is soms nog geen zeven dollar, gewone producten kunnen nauwelijks gekocht worden. Een pak yoghurt koop je zelfs op afbetaling. Nu gaat het om verandering. We willen dit regime niet meer."
Shermin (43): hoop en morele overwinning
Shermin (43) is publicist en senior adviseur bij RadarAdvies. Hij heeft geen contact met zijn familie in Iran en maakt zich grote zorgen. "Niet alleen om mijn naasten, maar om alle Iraniërs. Die negentig miljoen mensen voelen aan als mijn familie."
Volgens hem is er in de stad Kermanshah met automatische vuurwapens op demonstranten geschoten. "Ondanks alles blijf ik hopen op verandering. Ik hoop op een vrij Iran, waarin mensen hun waardigheid terugkrijgen. En ik hoop dat ik mijn land na vijftien jaar weer kan bezoeken. Maar moreel hebben de Iraniërs al gewonnen. Met hun moed en hun strijd hebben ze laten zien wie de echte eigenaar is van de samenleving."