Rechter noemt AI-filmpjes 'strafbaar', maar leerling mag toch terug naar school
De uitspraak van de bestuursrechter werd gisteren openbaar. Daaruit blijkt dat het gaat om een jongen die destijds in de brugklas zat. Hij maakte de video's met GrokAI en plaatste die op TikTok.
Katoenveld
Op de beelden is de docent te zien op een katoenveld, met achter haar een slavendrijver met een zweep. Op een ander beeld had de docent het hoofd van een gorilla. De leerling erkende dat hij in elk geval een deel van die filmpjes had gemaakt.
Jongen die racistische filmpjes van docent maakte mag terug naar school
De filmpjes werden na ongeveer anderhalve dag weer verwijderd. Volgens de ouders deed de leerling dat uit eigen beweging, omdat hij inzag dat het niet kon. De school zag dat anders en stuurde hem van school.
Maar dat mag niet zomaar, oordeelde de rechter. In de Wet op het voortgezet onderwijs staat dat een leerling van school 'kan' worden verwijderd als wangedrag een 'ernstige bedreiging' vormt voor de 'rust, orde of veiligheid binnen de school'.
Oranje-international De Roon spreekt van 'racistische kneuzen'
Het woord 'kan' betekent dat de school dit dus niet hoefde te doen. Juist daarom toetst de rechter zo'n besluit terughoudend, al moet de school wel goed kunnen uitleggen waarom verwijdering noodzakelijk is. De rechter oordeelde dat de school niet heeft bewezen dat er daadwerkelijk breed gedragen gevoelens van onveiligheid onder docenten waren.
Gevoelens van onveiligheid
Opvallend is dat de rechter de leerling aan het eind van de uitspraak rechtstreeks toesprak en zei dat wat hij had gedaan 'strafbaar' is.
Dit zei de rechter tegen de leerling
"Ik heb jouw ouders in deze uitspraak nu gelijk gegeven. Dat komt vooral doordat ik vind dat de school te snel voor deze zware maatregel heeft gekozen, en niet goed aan mij heeft kunnen uitleggen waarom dat nu (al) nodig was. Maar laat één ding duidelijk zijn. De school heeft groot gelijk als ze zegt dat wat jij hebt gedaan, volkomen onaanvaardbaar en zelfs strafbaar is."
"Met de filmpjes heb je niet alleen jouw docente, maar mogelijk ook anderen die de filmpjes hebben gezien en zich erdoor gekwetst voelen, beschadigd en echt pijn gedaan. Je ouders hebben gezegd dat je dat nooit zo bedoeld hebt. Dat je bent opgegroeid in een omgeving waarin racisme en discriminatie absoluut niet mogen en kunnen, en dat je vrienden hebt uit allerlei verschillende culturen. En dat je – toen je GrokAI de opdracht gaf om de filmpjes te maken – bent beïnvloed door kinderen uit hogere klassen en er zelf de ernst op dat moment niet van inzag."
"Laat dit een les voor je zijn, een heel belangrijke les. Die ernst is er wél. Daarover valt echt niet te twisten. En je krijgt nu een kans, grijp die kans goed. Zorg dat het niet weer zo ver komt en laat, zoals je ouders zeiden tijdens de zitting, zien wie je echt bent. Laat in het nieuwe schooljaar je beste kant zien. Een volgende keer krijg je zo’n kans misschien niet meer."
Hoe zit dat? Deze zaak laat goed het verschil zien tussen bestuursrecht en strafrecht. Het ging in deze zaak om bestuursrecht, legt ook rechter Jos Vink uit op X.
De bestuursrechter beoordeelde alleen of het schoolbestuur de leerling volgens de wet van school mocht sturen. De rechter keek dus niet of de jongen strafbaar heeft gehandeld. Als het Openbaar Ministerie zou besluiten de jongen te vervolgen, dan zou die vraag aan de orde komen in een strafzaak. Dan is het aan de strafrechter om te beoordelen of de jongen straf krijgt.
De rechter eindigde met de woorden: "Laat in het nieuwe schooljaar je beste kant zien. Een volgende keer krijg je zo’n kans misschien niet meer."
