Bondgenoten vragen Oekraïne Russische oliehavens minder aan te vallen
Rook stijgt op uit Oest-Loega, een van de belangrijkste exporthavens voor Russische olie. Die is voor de vijfde keer in tien dagen aangevallen door Oekraïense drones. Telkens brak er brand uit in de haven. Het zal de problemen van Rusland bij het exporteren van ruwe olie verder vergroten.
En de export is al flink geraakt. Zo werd de afgelopen dagen de nabijgelegen haven Primorsk 'heel succesvol' aangevallen, stelt Van Geuns. Ook de haven Novorossiysk en de olieraffinaderij Kirisji ontsprongen de dans niet.
De aanvallen op de Russische olie-infrastructuur namen de afgelopen weken niet alleen toe, vertelt Oekraïneverslaggever Chris Colijn, maar ook de impact ervan is groter. "Eerst zette het Oekraïense leger tientallen drones in, maar inmiddels zijn dat er 150 tot 200." Daarmee schuift Oekraïne op naar de schaal van Russische droneaanvallen. "Daar worden 400 tot 500 drones ingezet."
En die richten enorme schade aan. Volgens berekeningen van Reuters ligt op dit moment zeker 40 procent van de Russische olie‑exportcapaciteit stil, goed voor zo'n 2 miljoen vaten per dag. Dat komt naast Oekraïense droneaanvallen ook door beschadigde pijpleidingen en in beslag genomen schepen.
Die afname van de export leidt tot zorgen, nu de olieprijzen flink zijn gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten. Nog steeds blokkeert Iran daar de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste aanvoerroutes van olie. Bondgenoten hebben daarom Zelensky gevraagd om de aanvallen op Rusland - een van de grootste olie-exporteurs - te minderen, uit vrees voor nog hogere prijzen. Om welke partners het gaat, heeft Zelensky niet bekendgemaakt.
Want de gevolgen van die Russische schade beperken zich niet alleen tot rijen aan de benzinepomp in Rusland zelf, benadrukt Van Geuns. "Omdat de wereldwijde markt nu zo krap is door de tekorten uit het Midden-Oosten, daarom helpen nu juist alle kleine beetjes om de prijzen te drukken", vervolgt ze. "Maar het zal de pijn slechts verlichten."
Om diezelfde reden versoepelde de Amerikaanse president Trump vorige maand de sancties tegen Russische olie. Daardoor kan Rusland nu makkelijker olie verkopen, die ook nog eens in prijs is gestegen. Daarnaast gaf Trump een Russische olietanker begin deze week toestemming om aan te leggen in Cuba, waar de VS de olietoevoer juist blokkeerde.
"En zo wordt de oorlogskas gespekt", aldus Van Geuns. In de eerste twee weken van de Iran-oorlog verdiende Rusland dagelijks 14 procent meer aan de export van fossiele brandstoffen dan de weken ervoor, zo berekende de denktank Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA). Oekraïne daarentegen loopt het risico om binnen twee maanden geen geld meer te hebben om zich te verdedigen tegen Rusland, meldt Bloomberg.
Rusland is spekkoper dankzij oorlog Midden-Oosten: 'Miljarden aan extra olie-inkomsten'
Nu bondgenoten Zelensky vragen om minder droneaanvallen op Russische oliedoelen uit te voeren, brengt dat hem in een spagaat. Die aanvallen had hij juist opgevoerd, nadat Trump sancties op Russische olie had opgeheven en om de onderhandelingspositie voor toekomstige gesprekken met Rusland te verbeteren. "Maar die succesvolle aanvallen komen bondgenoten - die daaronder lijden - niet goed uit", zegt Van Geuns.
Toch lijkt Zelensky voorlopig geen kik te geven. Hij heeft gezegd dat Oekraïne doorgaat met reageren op Russische aanvallen. Pas als Moskou stopt, zal Kyiv dat ook doen, zo stelt Zelensky. En 'the damage is done', voegt Van Geuns toe. "Want in de havens van Primorsk en Oest-Loega is de disruptie van de export enorm."
Bekijk hier hoe afhankelijk de wereld van olie is:
