Begrip, boosheid en belachelijk gemaakt: 'Geslijm' van NAVO-baas Rutte houdt Europa bezig

Rutte ging deze week opnieuw op bezoek bij Trump. Met steun van veel Nederlanders voor zijn werkwijze, blijkt uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel van begin deze maand. Twee derde heeft begrip voor zijn houding, bedoeld om de NAVO bij elkaar te houden. Maar in andere landen zijn ze niet altijd zo'n fan van dat geslijm.

Italië: wacht op veroordeling van Iranoorlog  

"De Italianen kijken met verbazing naar Rutte", zegt correspondent Sophie van der Meer. "Ze begrijpen dat hij in een lastige situatie zit en dat hij de oorlog die Amerika is gestart in Iran, niet fel kan bekritiseren. Ze zien in dat Rutte doet wat hij doet om de NAVO in leven te houden en de Amerikanen betrokken te houden. Maar dat Rutte niet eens een poging doet om de oorlog te veroordelen, verbaast Italianen toch wel."

"De Italianen kijken ook naar hun eigen leider, premier Meloni. Zij stond net als Rutte lang bekend als een 'Trump-fluisteraar'. Maar van die reputatie wil zij nu af. De oorlog is extreem impopulair in Italië, onder meer vanwege de hoge energieprijzen, en de regering wil absoluut niet mee worden gezogen in het conflict. Volgend jaar zijn er weer verkiezingen, dus ze wil minder met Trump in verband worden gebracht."

"Tegelijkertijd wil ze de relatie met hem wel goed houden", zegt Van der Meer. "Het brengt haar regelmatig in een lastige positie. Zo wilden de Amerikanen de luchtmachtbasis op Sicilië gebruiken voor hun aanvallen in het Midden-Oosten, maar de Italianen hebben dat geweigerd. Ze hadden gewild dat Rutte zich duidelijker had uitgesproken over de Iranoorlog."

Frankrijk: Rutte is er te veel voor Amerika

"Frankrijk is altijd al een stukje chauvinistischer en trotser dan andere landen", zegt correspondent Van der Meer. "Ze vinden sneller dan anderen dat Europa op z'n eigen benen kan staan en Amerika minder nodig heeft. Juist daarom stellen Franse experts dat het toch wel twijfelachtig is dat Rutte in hun ogen vooral de Verenigde Staten vertegenwoordigt en niet alle NAVO-landen."

"Veel Fransen vinden dat de secretaris-generaal van de NAVO er niet hoort te zijn om de Amerikaanse president te steunen. Bovendien zijn de Fransen een groot voorstander van een autonome, Europese veiligheid." Ze hebben als enige in de EU kernwapens en president Macron wil de dreiging ervan samen met andere Europese landen uitbreiden, waaronder Nederland. 

"De Fransen waren eerder ook al boos omdat Rutte had gezegd dat de Europeanen lekker konden blijven dromen als de dachten dat ze wel zonder de VS konden" zegt Van der Meer. "Toen zei onder meer de Franse minister van Buitenlandse Zaken al: 'Nee, meneer Rutte, wij Europeanen kunnen wél voor onze eigen veiligheid zorgen.'"

Spanje: Slijmen niet in Spaanse volksaard

"In Spanje kan de 'methode Rutte' op weinig begrip rekenen", zegt correspondent Richard Hogenkamp. "Spanjaarden zijn het in ruime meerderheid eens met de harde woorden van premier Pedro Sánchez aan het adres van Donald Trump over de oorlog in Iran. Hij ontzegde Amerika de toegang tot militaire bases in Spanje en zei in een speech 'nee tegen de oorlog'. Uit peilingen blijkt dat 70 procent van de Spanjaarden het daar mee eens is."

"In Spanje is er dus heel weinig begrip voor Trump. Dat Rutte zegt wel begrip te hebben, snappen ze in Spanje niet. Linkse leiders zijn sowieso geen fan van wat Rutte doet en dat rechtse politici hun mond over Rutte houden, zegt wel iets over hoe weinig steun er is voor zijn manier van werken", zegt Hogenkamp.

In Spanje is er dus veel weerstand tegen Trump en de oorlog in Iran, al komt dat niet zoals in Italië door torenhoge energieprijzen:

"De 'methode Rutte' ligt ook niet in de Spaanse volksaard. Spanjaarden knallen liever eerst hard met de koppen tegen elkaar en daarna zien ze wel of er uit de scherven nog iets te lijmen valt. Slijmen om zo te proberen van iemand iets gedaan te krijgen wordt in de Spaanse samenleving niet erg gewaardeerd."  

Oekraïne: Rutte uitgelachen om hond

Geen NAVO-land, maar wel een land dat dat graag zou willen zijn. "Oekraïners begrijpen de tactiek van Rutte wel, zegt correspondent Chris Colijn. Ze beseffen zich dat je Trumps ego moet strelen om hem erbij te houden. Dat slijmen is iets wat president Zelensky ook steeds meer doet."

"Toch is Rutte niet bepaald populair in Oekraïne. Want door al zijn geslijm wordt Trump alleen maar gesterkt in zijn ideeën en daardoor blijft de deur voor een Oekraïens NAVO-lidmaatschap gesloten. Ook is de militaire hulp vanuit Washington aardig opgedroogd en Rutte weet Trump er nog niet van te overtuigen om meer te gaan helpen."

"Ook had Rutte wat onhandige uitspraken bij bezoekjes aan Oekraïne. Hij had een 'ontmoeting' met een hond die mascotte is geworden voor de reddingsdiensten", zegt Colijn. "Daarover zei hij achteraf: 'Ik keek de hond in zijn ogen en zelfs hij zei me: 'Wij zullen nooit opgeven'. Veel Oekraïners vonden dat behoorlijk lachwekkend voor een NAVO-baas. 

Turkije: houding Rutte is hen niet vreemd

Turkije is het land dat na Amerika het grootste leger heeft binnen de NAVO. Ze onderhouden goede banden met zowel Iran als Amerika en ze delen een landsgrens met Iran. "Dat brengt Turkije op alle vlakken, geografisch en diplomatiek, in een hele bijzondere positie", zegt correspondent Pepijn Nagtzaam. Tegelijkertijd willen ze absoluut niet mee worden gesleept in de oorlog in Iran."

"De Turken begrijpen maar al te goed hoe diplomatie werkt. Het gaat hen niet per se om de NAVO of Rutte alleen, maar om wat het beste is voor Turkije. Als dat moet met een beetje slijmen en een beetje buigen, dan maakt dat de Turken niks uit. Zolang het betekent dat Turkije niet mee hoeft te doen in de oorlog, is het prima", zegt Nagtzaam.

"De Turkse president Erdogan en president Trump zijn op een bepaalde manier ook eenzelfde soort politicus. Ze houden van het laten zien van macht. Trump gaat daar redelijk ver in, Turkije is van het afwisselen tussen het dreigen met militaire macht en het vol inzetten op diplomatie. Wat Rutte dus doet, is de Turken niet vreemd."