Trump haalt hard naar hem uit, maar paus Leo is niet bang

Leo mag dan de eerste paus uit de Verenigde Staten zijn, maar populair bij de regering van zijn geboorteland is hij niet. Hij riep meerdere malen op tot vrede, en zei daarbij ook: "Volgelingen van Christus staan nooit aan de kant van degene die bommen gooit."

Hij noemde daarbij geen landen of namen, maar 'voor een paus is dit heel expliciet', zegt theoloog en Vaticaan-kenner Anton ten Klooster. Voor iedereen was duidelijk dat het over de Amerikaanse oorlog in het Midden-Oosten ging. 

Ook voor Trump was dat duidelijk. Zijn reactie zie je in de video hieronder. De tekst gaat daarna verder.

Ook op zijn Truth Social had Trump even daarvoor in een lang bericht al uitgehaald naar paus Leo. Die noemt hij 'zwak wat betreft misdaad, en vreselijk wat betreft internationale betrekkingen'. Ook zei Trump dat Leo zijn pausschap te danken heeft aan zijn eigen presidentschap, omdat de kerk dacht dat een Amerikaanse paus 'het beste met Trump om kon gaan'.

Door journalisten gevraagd naar die kritiek, reageerde paus Leo vandaag dat hij 'niet bang is voor de regering-Trump'.

Dat er zo hard en expliciet kritiek op een paus wordt geuit is ongekend, zegt ook theoloog Ten Klooster. "Pausen spreken wel vaker over thema's waar ook de politiek over gaat, dus natuurlijk zijn er weleens spanningen. Maar ik kan geen voorbeeld uit de moderne geschiedenis bedenken waarbij het er zo expliciet aan toe ging."

Uitgesproken christelijk kabinet

Dat is extra opvallend, omdat katholieken een belangrijke religieuze groep in de VS vormen. Ongeveer een vijfde van alle Amerikanen, 53 miljoen mensen, identificeert zichzelf als katholiek. En uit peilingen blijkt dat een meerderheid van hen op Trump stemde.

Ook binnen Trumps kabinet speelt het christelijk geloof een grote rol. Vicepresident Vance brengt binnenkort een boek uit, Communion, over zijn eigen bekering tot het katholicisme. En defensieminister Hegseth benadrukt regelmatig dat de VS bij de oorlog in Iran aan Gods zijde vecht.

Ten Klooster zegt dat juist dat soort uitspraken van Hegseth tot irritatie van Paus Leo hebben geleid. "Hij verzet zich heel erg tegen het gebruiken van Gods naam voor oorlogsdoeleinden. Voor de katholieke kerk is dat net zo erg als vloeken, namelijk: het misbruiken van de naam van God."

Daar komt bij, zegt Ten Klooster, dat Leo zich duidelijk neerzet als een paus van de vrede. "Zijn eerste woorden vanaf het balkon als paus waren: 'vrede zij met u'. En die boodschap is hij heel consequent blijven verkondigen. Hij is daarmee niet per se anti-oorlog, maar vooral pro-vrede."

Dat lijken misschien overlappende concepten, maar er is wel degelijk een verschil. "Er bestaat in de katholieke theologie zoiets als een rechtvaardige oorlog. Bijvoorbeeld vanuit zelfverdediging", legt ten Klooster uit. "En Leo gebruikt zijn platform om te zeggen dat de oorlog in Iran géén rechtvaardige oorlog is."

Afrika en Lampedusa in plaats van Washington

Op dit moment is Leo bezig aan zijn eerste reis door Afrika, te beginnen in Algerije. Eerder bezocht hij Turkije en Libanon. Op 4 juli viert de VS haar 250-jarige bestaan, waar de paus ook een uitnodiging voor kreeg. Maar die sloeg hij af.

Hij zal die dag namelijk een bezoek brengen aan het Italiaanse eiland Lampedusa, om te praten met migranten die net een overtocht over de Middellandse Zee hebben gemaakt.