Zo vecht Oekraïne ook in Afrika tegen Rusland: 'Wij leren hen tactieken, zij leren ons overleven'
De Oekraïense experts ondersteunen de Toeareg-rebellen in het Afrikaanse land. De Toeareg-rebellen zijn gewapende separatistische groeperingen in West-Afrika, voornamelijk in het noorden van Mali. Ze voeren strijd voor een onafhankelijke staat genaamd Azawad. Het Russische leger en Russische huurlingen steunen de Malinese militaire regering.
Vanuit een schuilplaats
De inzet past in een bredere strategie van Kyiv om Rusland ook buiten Oekraïne onder druk te zetten. Oekraïne probeert zijn ervaring met drones in te zetten om nieuwe militaire en veiligheidspartnerschappen op te bouwen. "De oorlog wordt niet alleen in Oekraïne en Rusland uitgevochten, maar op allerlei fronten", legt correspondent Olaf Koens uit. "Dat zien we in Europa, in het Midden-Oosten, maar ook op het Afrikaanse continent."
De Oekraïense specialisten zijn volgens CNN ingebed bij het Azawad Bevrijdingsfront. De Oekraïners vechten niet rechtstreeks aan het front, maar leveren ondersteuning, training en tactische en operationele hulp.
Oekraïne valt voor het eerst Russisch gasgebied aan in Siberië
Een Oekraïense drone-operator die momenteel in Mali actief is, vertelt aan CNN dat hij de operaties vanuit een schuilplaats op afstand coördineert. Zelf gaat hij niet naar de frontlinie, naar eigen zeggen, op bevel van zijn superieuren.
"De signalen van de drones komen via internet bij me binnen en ik vertel ze direct via de radio wat ze moeten doen en waar ze naartoe moeten vliegen", zegt hij. Na iedere missie bespreekt hij met de rebellen wat er is gebeurd.
Belangrijke positie in Mali
De Oekraïense aanwezigheid in Afrika lijkt bovendien groter te zijn dan alleen Mali. Volgens een Oekraïense inlichtingenbron waren ook verschillende specialisten in Soedan gestationeerd. Daarnaast zouden militairen uit Tsjaad, Niger en Burkina Faso eerder naar Mali zijn gereisd om dronetraining te krijgen van Oekraïense soldaten.
Dat Oekraïne juist in Mali actief is, is geen toeval. Rusland probeert zijn invloed in Afrika de afgelopen jaren sterk uit te breiden, vooral in de Sahel. De Sahel is een langgerekte, geografische zone in Afrika. De regio strekt zich horizontaal uit over de gehele breedte van het continent, van de Atlantische Oceaan tot de Rode Zee, over tien landen waaronder Mali.
Grondstoffen en mijnbouw
De regio kreeg te maken met meerdere militaire staatsgrepen en zag ondertussen Franse en andere westerse troepen vertrekken. "Terwijl westerse troepen en invloedssferen verkleinen probeert Rusland juist daar voet aan de grond te krijgen", zegt Koens. "Dat doen ze door dictatoriale regimes in het zadel te houden, en door grondstoffen veilig te stellen."
"Het Wagner-huurlingenleger was daar instrumentaal in, en is na de dood van militieleider Jevgeni Prigozjin in 2023 verdergegaan als het Afrika Korps", voegt Koens toe.
Witkoff meldt 'vooruitgang' in gesprekken met Rusland en Oekraïne
Volgens analist West-Afrika bij conflictmonitor ACLED, Héni Nsaibia, zijn de Russische troepen van groot belang voor de machthebbers in Mali. "Ze vormen een essentiële levenslijn voor het regime", zegt hij tegen CNN. Tegelijkertijd heeft Rusland het Malinese regime nodig om zijn invloed in het land te behouden.
"In de geopolitieke strijd om invloed zijn de belangen van het Kremlin groot, en Oekraïne biedt tegenstanders juist weer hun hulp en expertise aan. Het is een schimmige wereld die om geld, macht en invloed gaat", zegt Koens. "Voor Oekraïne biedt het een kans om de Russen ook elders in de wereld een hak te zetten, en ondertussen allianties aan te gaan buiten hun eigen gebied om."
'Serieuze aanpassing'
Voor Oekraïne is de missie niet alleen een manier om Rusland dwars te zitten. De militairen kunnen hun kennis en materieel ook testen in omstandigheden die sterk verschillen van de oorlog in Oekraïne. "Stof en hitte zorgen ervoor dat apparatuur sneller slijt. Filters, koeling, elektronische bescherming, batterijen: alles werkt anders en vereist serieuze aanpassingen", zegt een Oekraïense inlichtingenbron.
Rusland draait de duimschroeven aan in Kyiv, het leven wordt er almaar zwaarder
Ook de manier van oorlog voeren is anders. In Oekraïne gaat het om een grootschalige oorlog met zware aanvallen en een hoge intensiteit. In de Sahel zijn de gevechten veel meer verspreid over uitgestrekte gebieden.
"Het is hier meer een manoeuvreerbare oorlog over grote gebieden, met hinderlagen, routecontrole, opereren in kleine groepen en afhankelijk zijn van kennis van het terrein", zegt de bron.
Die kennis werkt volgens hem twee kanten op. "Wij leren hen tactieken; zij leren ons overleven en vechten."
Actief in Midden-Oosten
De Oekraïense militaire expertise wordt ook buiten Afrika ingezet. Toen Iran eerder dit jaar Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten aanviel, stuurde Kyiv militaire experts naar minstens vijf landen in de regio.
Daar trainden zij lokale militairen in het onderscheppen van Iraanse Shahed-drones. Dat zijn drones van hetzelfde type dat Rusland al jaren inzet tegen Oekraïne. In ruil voor de Oekraïense expertise kreeg Kyiv volgens de betrokken bronnen afspraken over veiligheidssamenwerking en toezeggingen voor munitie.
Oekraïne wordt steeds beter in dronetechnologie. Nog nooit kwamen Oekraïense gevechtsdrones zo ver. Inmiddels komen ze zelfs tot gashoofdstad Novy Oerengoj. Dat hielden de Russen tot voor kort niet voor mogelijk. Hoe dat kan, zie je in de video:
