Zit er in Rusland een mobilisatie aan te komen? Zorgen erover nemen toe

Emigreren deed ze niet voor zichzelf, maar voor haar echtgenoot. Doordat hij inmiddels zijn masterdiploma heeft behaald, krijgt de man geen uitstel meer voor het leger. "Op dit moment is het een enkele reis naar het front", zegt de 23-jarige vrouw tegen persbureau AP. Uit veiligheidsoverwegingen wil ze anoniem blijven. Vanwege de geruchten over een mogelijke mobilisatie besloot het stel Moskou vorige maand te verlaten. 

Bij hulporganisatie Kovcheg, die Russen helpt om naar het buitenland te vluchten, kwamen vorige maand bijna acht keer zoveel vragen binnen als in mei. "Het betekent niet dat veel Russen nu aan de grens staan", zegt oprichter Anastasia Boerakova tegen het persbureau. "Maar we zien wel dat mensen zich voorbereiden om te emigreren en onderzoeken wat de opties zijn."

Riante salarissen

Oekraïne meldde vorige maand op basis van inlichtingen dat Rusland dit jaar 300.000 soldaten wil oproepen. Volgend jaar zou het om hetzelfde aantal gaan. Die cijfers zijn niet onafhankelijk te verifiëren, maar ook het Russische medium Meduza berichtte eerder dat een mobilisatie in oktober op tafel ligt. 

Het nieuws leidde ertoe dat eind vorige maand meer dan 113.000 Russen de grens met Georgië overstaken, schrijft Politico. Daarbij speelt ook mee dat Russen steeds meer onder druk worden gezet om zich bij het leger aan te sluiten. Zo gaan video's rond op sociale media, waarbij Russen van straat worden geplukt en naar een rekruteringscentrum worden gebracht.   

De verliezen aan Russische kant zijn immers duizelingwekkend. Naar schatting zijn er iedere maand 32.000 soldaten die sneuvelen of gewond raken. Volgens CIA-directeur John Ratcliffe zou de gemiddelde Russische frontsoldaat zelfs al binnen een halfuur na aankomst omkomen of gewond raken. 

Het Kremlin deed vooral een beroep op vrijwilligers, maar dat aantal neemt af. Zij werden gelokt met riante salarissen en duizenden euro's aan tekenbonus. Ook werden gevangenen gerekruteerd, in ruil voor kwijtschelding van hun straf. Rusland haalde daarnaast duizenden soldaten uit het buitenland, onder meer uit Noord-Korea. Maar dat alles kost handenvol geld en is niet oneindig vol te houden. 

Tegelijk rukt het Russische leger aan het front nauwelijks op. Sterker nog, het moet juist meer terrein aan Kyiv prijsgeven. De verovering van de Donbas-regio in het oosten van Oekraïne lijkt voor Poetin steeds verder uit zicht te raken.

Honderdduizenden op de vlucht

In 2022 kondigde het Kremlin een gedeelte mobilisatie af. Het leidde tot een exodus van honderdduizenden – veelal hoogopgeleide – Russen, omdat ze weigerden in het leger te dienen.  

Russen staken toen massaal de grens met Georgië over, zo zag onze correspondent toen.   

Exacte cijfers over hoeveel Russen het land recent hebben verlaten, zijn er niet. Intussen ontkent Moskou in alle toonaarden dat een nieuwe mobilisatieronde aanstaande is. Poetin noemde de geruchten onlangs 'totale onzin'. "Het wordt zo sterk ontkend dat het bijna wel zou kunnen kloppen", zegt Rusland-correspondent Olaf Koens.

Hij wijst erop dat de bevolking inmiddels jarenlang de tijd heeft gehad om na te denken over de toekomst. "Ik verwacht daarom niet dat het om een grote groep zal gaan die Rusland wil verlaten. De meesten zullen dat al gedaan hebben."  

Parlementsverkiezingen 

Zondag vinden in Rusland parlementsverkiezingen plaats, al valt er in de praktijk weinig te kiezen. Kyiv gaat ervan uit dat de mobilisatie daarna zal plaatsvinden, zodat die geen invloed heeft op de uitslag. Het Kremlin zal daarbij willen voorkomen dat Russen in de grote steden worden opgeroepen, zo zei president Zelensky eerder, om de weerstand zo klein mogelijk te houden. 

Een 28-jarige man uit Krasnodar, die persbureau AP ook sprak en eveneens anoniem wil blijven, heeft dat moment niet afgewacht en woont inmiddels in Georgië. "Je weet nooit wat er morgen zal gebeuren."