Amerika beperkt Starlink-internet voor het Oekraïense leger, wat zijn de gevolgen?

Het was schrikken toen Oekraïense soldaten deze week ineens de controle verloren over een deel van hun drones. Een militaire eenheid laat weten dat het middenin een gevechtsmissie zat, toen soldaten ineens contact verloren met hun drones.

"De toestellen bleven wel vliegen, maar onderbrekingen van het signaal bemoeilijkten de besturing." Hoe sneller hun drones vlogen, hoe slechter het signaal werd. Oekraïne moest meerdere missies afblazen.

"Onze strijdkrachten waren niet op de hoogte gebracht van een dergelijke beperking, waardoor een aantal missies niet kon doorgaan", schreef een hooggeplaatste adviseur van Zelensky, Serhii Beskrestnov. "Het is duidelijk dat deze actie geen toeval kan zijn en verband houdt met de huidige politieke situatie."

Alle Starlink-apparaten die sneller dan 160 kilometer per uur bewegen worden door het bedrijf SpaceX beperkt, melden The Financial Times en de BBC. Langzamer vliegen is mogelijk, maar dan wordt het voor Rusland veel makkelijker om de drones te onderscheppen.

"Dit zijn serieuze berichten, maar we moeten even afwachten wat er daadwerkelijk aan de hand is. Er lijkt nu geen sprake van een totale blokkade, maar de Oekraïense krijgsmacht is zeer afhankelijk van Starlink", zegt Peter Schrijver, PhD-onderzoeker aan de Nederlandse Defensie Academie.

"De beperking van Starlink heeft bijvoorbeeld gevolgen voor het aansturen van troepen en drones, en voor verbindingen aan het front. Het is zeer belangrijk voor onderlinge uitwisseling van gegevens over vijandelijke locaties, doelen, en beelden van surveillancedrones."

Daarnaast kan de beperking gevolgen hebben voor de zogeheten middellangeafstands-drones die Oekraïne gebruikt, legt Schrijver uit. Met zulke drones wordt veel schade aangericht op de Russische logistiek in de bezette delen van Oekraïne.

"Starlink geeft de bestuurder een goede verbinding met de drone, inclusief livebeelden. Hierdoor kan de drone naar bewegende doelen worden gestuurd, waaronder logistieke transporten in het bezette deel van Oekraïne."

"Begin dit jaar werden de Russen getroffen door een totale blokkade van Starlink. Dat had serieuze gevolgen voor de aansturing van hun troepen aan het front, en voor de onderlinge communicatie", vertelt Schrijver. Het Russische leger kan nu helemaal geen gebruik maken van het Amerikaanse internetsysteem, en bouwt nu aan een eigen alternatief.

Vorige week reisden Oekraïense diplomaten nog af naar Miami om te praten over een gedeeltelijk staakt-het-vuren met Rusland. De inzet was dat Oekraïne en Rusland allebei zouden stoppen met het aanvallen van elkaars energievoorzieningen.

Maar terwijl die gesprekken gaande waren, belden de presidenten Trump en Poetin met elkaar. Ze sloten een andere deal: Amerika gaat op grote schaal diesel importeren uit Rusland. De gesprekken over een gedeeltelijk staakt-het-vuren stopten vroegtijdig.

Op zondag kondigde Donald Trump ineens aan dat er wél een gedeeltelijk staakt-het-vuren was, maar Oekraïne en Rusland wisten van niets. Kyiv besloot om de aanvallen op Russische olieraffinaderijen te staken, maar Rusland ging door met zijn aanvallen op Oekraïense energiecentrales.

Moskou stopt niet

Rusland heeft geen enkele intentie om mee te doen, zo bleek al snel. "Ik denk niet dat Zelensky een adempauze verdient", zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov.

Enkele uren na Trump's aankondiging viel Rusland al een energiecentrale aan in de stad Charkiv. En op woensdag vuurde Rusland 39 raketten af, voornamelijk gericht op Oekraïense energievoorzieningen. Bij de aanval kwamen zeker vijf mensen om het leven.

Op woensdag zei Zelensky dat hij zich 'verraden' voelt door Donald Trump. Amerika zegt dat het wil bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne, maar van een gedeeltelijke gevechtspauze is geen sprake. Nu gaat Washington ook nog handel drijven met Moskou, en wordt dus het internetsysteem Starlink beperkt.

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv gaat het luchtalarm tegenwoordig veel vaker af dan voorheen. Dat komt omdat Rusland dag en nacht snelle drones afvuurt. In de onderstaande video vertellen we er meer over.