Gemengde reacties op energiemaatregelen kabinet: 'Schieten tekort'

Vanochtend presenteerde het kabinet een trits aan maatregelen zodat Nederlandse huishoudens en bedrijven de gestegen energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten het hoofd kunnen bieden. Het gaat bijvoorbeeld om een hogere onbelaste kilometervergoeding, afschaffing van de wegenbelasting voor vrachtwagens en hulp voor bedrijven en huiseigenaren die willen verduurzamen. 

Daarnaast komt er dus een Noodfonds Energie. "We zijn blij dat er überhaupt een Noodfonds Energie komt, maar de steun staat staat niet in verhouding tot het probleem", aldus de woordvoerder van het Armoedefonds. Het kabinet trekt 195 miljoen euro uit voor het noodfonds, maar lang niet iedere Nederlander met een hoge energierekening en een laag inkomen wordt hiermee geholpen, aldus de woordvoerder.

Loterij 

Ze vraagt zich ook af hoe het kabinet het geld gaat verdelen. Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne was er ook een noodfonds, maar toen gold het 'op is op-principe'. Oftewel, wie te laat intekende, viste achter het net. "We zijn bang dat het opnieuw een loterij wordt. Het geld moet eerlijk verdeeld worden en terechtkomen bij de mensen die dit het hardst nodig hebben." 

Branchevereniging Transport en Logistiek Nederland (TLN) is feller qua toon als het gaat om het tijdelijk schrappen van de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens. TLN zegt dat het kabinet op papier een stap zet, maar dat de maatregel in de praktijk deze maatregel 'ernstig tekortschiet'.

"De geboden verlichting staat in geen verhouding tot de dagelijkse kostenexplosie waarmee transportbedrijven worden geconfronteerd door de fors gestegen dieselprijzen", zegt TLN. Volgens de brancheorganisatie staat de compensatie van het kabinet per vrachtwagen over zes maanden gelijk aan het het bedrag dat diezelfde vrachtwagen nu in één week kwijt is aan brandstof. 

TLN pleit voor meer belastingvoordelen voor de transportsector. "Zolang het kabinet daarvoor blijft wegkijken, blijven ondernemers noodgedwongen de klappen opvangen en komen steeds meer bedrijven in de knel. Dat raakt niet alleen de transportsector, maar uiteindelijk de hele samenleving." 

Het kabinet wil ook bedrijven helpen om te verduurzamen en stelt speciale subsidies daarvoor eerder beschikbaar. Ook de visserij krijgt 25 miljoen euro om te verduurzamen. Iets waar de brancheverenging Visned 'content' mee is. 

Boeren 

De land- en tuinbouw krijgt 25 miljoen euro om het gebruik van kunstmest en energie te verminderen. LTO Nederland, de branchevereniging voor boeren en tuinders, spreekt van een 'zorgvuldig besluit in een spannende tijd'. 

Dat de sector gezien wordt door het kabinet, stemt LTO tevreden. Toch zegt de woordvoerder dat de maatregel meer gericht is op de lange termijn. Ze had ook graag gezien dat er ook iets voor de korte termijn in het vat zat. Ze doelt op accijnsverlaging- of vrijstelling voor de sector.

Het kabinet wil verder de belastingkorting verhogen voor bedrijven die groene investeringen doen, van 40 naar 45,5 procent. 

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zien 'positieve punten' in het kabinetsplan, maar zeggen dat er meer nodig is. Vooral de zwaarst getroffen bedrijven krijgen wat hen betreft nog onvoldoende hulp. Ook hebben ze 'grote moeite' met de financiële dekking van de plannen. 

Om de 967 miljoen euro aan maatregelen te bekostigen, worden namelijk belastingen verhoogd of verdwijnen belastingkortingen. Zo wordt de startersaftrek per 2027 afgeschaft. Ook wordt vanaf 2027 de alcoholaccijns verhoogd. 

Startersaftrek 

"Het versoberen van de startersaftrek maakt het starten van een onderneming (nog) minder aantrekkelijk, dat raakt ook start-ups in de techsector", aldus de werkgeversorganisaties. 

ZZP Nederland, een andere brancheorganisatie, zegt overvallen te zijn door het nieuws. "Van het hele idee dat destijds is bedacht om mensen goed op de rit te helpen, blijft niks meer over." Hij wijst erop dat eerder al de zelfstandigenaftrek voor ondernemers werd gekort. "Er gaat iets mis met energie en dat pak je dan bij ondernemers weg."

Hiernaast gaat ook nog de onbelaste kilometervergoeding van 23 naar 25 eurocent. Werkgeversvereniging AWVN zei vorige week al, toen enkele plannen uitlekten al, dat reiskostenvergoeding extra kosten voor bedrijven en indirect voor werknemers oplevert.

Vakbond CNV pleitte vorige week al voor een accijnsverlaging aan de pomp. Iets wat verschillende Europese landen al hebben gedaan. Een deel van de Tweede Kamer wil dat ook in Nederland. Maar zo'n maatregel is ongericht en erg duur, heeft het kabinet verschillende malen benadrukt. 

Het verlagen van de brandstofaccijns is ongericht en duur, zei ook staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg vorige week in het wekelijkse gesprek op RTL Z: