Diesel was nog nooit zo duur: recordprijs van 2,82 euro per liter

Dat blijkt uit cijfers van United Consumers, dat de brandstofprijzen bijhoudt. Het vorige record voor diesel stond op 2,819 euro per liter, dat begin april werd bereikt.

In mei en juni daalde de prijs weer, maar sindsdien wordt diesel toch weer duurder. Vooral de laatste weken ging het hard. Sinds eind augustus steeg de adviesprijs voor diesel met 10 procent.

'Ongewone crisis'

We hebben te maken met een ongewone crisis, zegt Jilles van den Beukel, energie-expert van HCSS. Normaal gesproken komt een hoge prijs van diesel of benzine vooral door een hoge olieprijs, zegt hij. Maar nu is dat anders. Het is het gebrek aan raffinagecapaciteit in landen buiten het Midden-Oosten dat ons parten speelt.

Dat zit zo. Vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten verwerkten landen in die regio in raffinaderijen een deel van de ruwe olie die ze oppompten tot diesel en benzine. Daardoor konden ze niet alleen ruwe olie exporteren, maar ook onder meer diesel en benzine naar bijvoorbeeld Europa en Azië.

Maar doordat de Straat van Hormuz grotendeels is afgesloten, is de export van diesel en benzine door landen in het Midden-Oosten vrijwel geheel stilgevallen. Ruwe olie wordt nog wel geëxporteerd, via pijpleidingen. 

Producten die van olie zijn gemaakt, zoals diesel en benzine, kunnen niet via een pijpleiding vervoerd worden, legt Van den Beukel uit. Het is namelijk lastig om eerst ruwe olie door een pijpleiding te vervoeren en daarna diesel. 

Raffinaderijen

Om dat verlies van diesel uit het Midden-Oosten zoveel mogelijk op te vangen, draaien raffinaderijen buiten het Midden-Oosten nu bijna allemaal op volle toeren. Toch is dat niet genoeg, zegt Van den Beukel. Dat komt ook doordat er een maximum is aan de hoeveelheid diesel die je in een raffinaderij uit een vat olie kunt halen. 

Verder speelt het ons parten dat de laatste jaren een aantal raffinaderijen in Europa is gesloten, waardoor de hoeveelheid diesel en benzine die we hier kunnen maken is gedaald.

Wij hebben in Nederland zelf wel behoorlijk veel raffinaderijen in onder meer Rotterdam, maar voor de prijs van diesel in ons land maakt dat niet uit. De markt voor diesel is immers een wereldmarkt, zegt Van den Beukel. Voor de prijs maakt het dus niet uit of de geproduceerde diesel in Europa blijft, of naar Azië gaat.

Zolang de Straat van Hormuz grotendeels gesloten is, blijven we met een krapte aan onder meer diesel en benzine zitten, concludeert Van den Beukel.

Europa compenseert het wegvallen van de import uit het Midden-Oosten nu deels door diesel (en benzine) in de VS te kopen. Maar het is volgens Van den Beukel te hopen dat de VS niet om economische of politieke redenen de export daarvan naar Europa vermindert. Want dan zou het tekort aan diesel nog groter worden.

Dieselrijders hebben dit jaar een zwaar jaar. De adviesprijs voor diesel steeg sinds 1 januari al met 45 procent. Begin dit jaar was de adviesprijs voor een liter diesel nog een kleine 1,94 euro. Sindsdien kwam er circa 88 eurocent bij. Op een volle tank van 50 liter scheelt dat zo'n 44 euro.

Automobilisten betalen de adviesprijs overigens alleen bij duurdere tankstations langs de snelweg. Elders ligt de literprijs tot tientallen centen lager. Maar als de adviesprijs stijgt, dan zal ook de prijs stijgen bij een pomp die niet de adviesprijs rekent.

In buurlanden zijn automobilisten overigens voordeliger uit dan bij ons. Zo is volgens een overzicht van de ANWB de gemiddelde prijs van een liter diesel in België circa 2,40 euro per liter. In Duitsland is het nu bijna 2,50 euro per liter, maar de Duitse regering en deelstaten hebben volgens het het Duitse persbureau dpa een akkoord bereikt over een plan om de prijzen aan de pomp te verlagen. De accijns op diesel en benzine wordt met 17 cent per liter verlaagd. Van begin mei tot eind juni was er al eenzelfde tankkorting in Duitsland. Ook komt er een maximumprijs voor brandstof.

Elektrische tweedehandsjes populair: wat je moet weten over accu, bereik en merken: