Trump blijft bij NAVO-top klagen over bondgenoten, ondanks alle moeite
"Ik was erg teleurgesteld in de NAVO", zei Trump bij aankomst in het presidentieel paleis van Recep Tayyip Erdogan. Volgens hem werd de VS 'niet goed behandeld' tijdens de oorlog met Iran. Veel Europese landen wilden niet betrokken raken bij de oorlog en weigerden bijvoorbeeld om de Amerikanen gebruik te laten maken van militaire bases.
De president zei ook dat zijn relatie met de NAVO was beschadigd door de ruzie om Groenland eerder dit jaar. "Want Denemarken heeft niets aan Groenland en geeft er geen geld aan uit, terwijl het een belangrijk gebied is voor de Verenigde Staten." Hij herhaalde zijn stelling dat de VS het arctische eiland zou moeten controleren, in plaats van Denemarken.
Wat staat er te gebeuren op de NAVO-top? Vijf vragen en antwoorden
En dat terwijl juist alles was gedaan om Trump tevreden te stellen. De eerste dag van de NAVO-top in Ankara stond in het teken van de defensie-industrie en hoeveel materieel er door lidstaten kan worden geleverd aan het militaire bondgenootschap. Alles om aan de Amerikaanse president Trump te laten zien dat ook andere landen bereid zijn om fors geld uit te geven aan defensie.
Honderden miljarden meer
Want Trump klaagt al heel lang over de NAVO-bondgenoten, die in zijn ogen te weinig bijdragen aan het militaire samenwerkingsverband. Het leidde tot dreigementen van Trump om het bondgenootschap te verlaten.
Een van de redenen om vorig jaar tijdens de top in Den Haag te besluiten de uitgaven van de landen flink te verhogen. Vandaag en morgen wordt op de top besproken hoe het ermee gaat. Gisteren maakte NAVO-baas Mark Rutte nog bekend dat het zeer voortvarend gaat met de afspraak om meer uit te geven aan defensie. Europese bondgenoten en Canada gaven het afgelopen jaar 250 miljard euro meer uit aan Defensie, aldus Rutte.
Turkije haalt alles uit de kast voor de NAVO-top in Ankara. De stad van 6 miljoen inwoners is stilgelegd, tienduizenden agenten bewaken de regeringsleiders en zelfs lelijke plekken langs de route zijn achter spandoeken verstopt, bekijk dat hier:
Maar vandaag was de toon iets minder vrolijk, toen duidelijk werd dat er nog steeds landen zijn die de afgesproken ondergrens voor hun defensiebudget niet halen. Tsjechië en Albanië voldoen er dit jaar naar verwachting alsnog nipt aan. Slovenië is het NAVO-land dat de ondergrens van defensie-investeringen niet haalt. Voor al deze landen wordt het halen van de nieuwe norm daardoor ook erg moeilijk.
Aankopen defensiematerieel
Om de Amerikanen toch tevreden te houden is er op dag één van de top veel aandacht voor de defensie-industrie en alle het militaire materieel dat daar wordt gekocht. Alle ministers van Defensie van de lidstaten zijn aanwezig bij het Defence Industry Forum.
Daar kondigt Nederland dan ook aan meer dan 3 miljard euro uit te geven aan defensiecontracten en plannen daartoe. Defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) maakt bekend samen met België op te trekken om de luchtverdediging te versterken.
NAVO-top in Turkije zorgt voor ongemak: bondgenoot snoert critici de mond
Met het VK gaat Nederland landingsschepen bouwen. De zogeheten amfibische transportschepen kunnen met landingsvaartuigen en transporthelikopters bijvoorbeeld mariniers en materieel aan land zetten om daar een operatie uit te voeren.
Ook wordt vandaag bekendgemaakt dat Nederland samen met Duitsland Stinger-luchtdoelraketten gaat produceren. En Yeşilgöz sluit zich aan bij een Amerikaanse coalitie en een Noorse om gezamenlijk bepaalde typen munitie in te kopen.
'Dag twee van de NAVO-top wordt spannend'
Roel Schreinemachers: "Het is een doorzichtige maar efficiënte manier van secretaris-generaal van de NAVO én ‘Trump-fluisteraar’ Mark Rutte om de VS te blijven binden aan het bondgenootschap. 'Kijk eens wat er allemaal gekocht wordt aan materieel'. Daar komt bij dat diezelfde defensie-industrie vaak Amerikaans is. Extra aankopen bij Amerikaanse bedrijven zal Trump ook niet dwarszitten."
Wellicht zal het Trump milder stemmen, stelt Schreinemachers. “Het wordt spannend hoe dag twee van de top gaat verlopen. Het zit Trump duidelijk nog steeds dwars dat Europa hem niet te hulp schoot rond Iran. En dat Europese landen steeds meer aan hun eigen defensie uitgeven, lijkt hem ook nog niet milder te stemmen. Het gaat al lang niet lekker in de transatlantische relatie. Het is maar de vraag of deze top daar iets aan gaat veranderen. En of het dus een succes wordt, of een grote flop."
Op de NAVO-top in Ankara worden veel defensiedeals gesloten. Ook door Nederland. Premier Jetten benadrukt dat het in het belang is van de veiligheid van Nederland. "We zijn heel lang naïef en lui geweest", zegt Jetten over de dreiging van Rusland. Bekijk dat hier:
