Na al z'n kritiek van afgelopen dagen noemt Trump NAVO-top na afloop toch een groot succes
Trump klaagde gisteren én vanochtend nog dat de NAVO-landen de Amerikanen niet of te weinig hebben geholpen in de oorlog met Iran. Hij viel vooral uit tegen Spanje en herhaalde dat hij Groenland onder Amerikaanse controle wil brengen.
Trump tijdens NAVO-top toch woedend op Europese bondgenoten én Iran
Maar vandaag tijdens de vergadering hielden alle leiders volgens Trump een korte speech met warme woorden. Hij dankte specifiek de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, de gastheer van de top in Ankara, en NAVO-chef Mark Rutte. "Een buitengewoon persoon, slim en een geweldige leider. Het is niet makkelijk om zoveel leiding te geven aan zoveel leiders."
Eensgezindheid
Ook Rutte zelf kijkt erg tevreden terug op de topbijeenkomst in Ankara. Volgens hem heerste er een 'enorm gevoel van eensgezindheid'. Hoewel scherpe woorden van Trump richting de bondgenoten hem vooraf nog veel zorgen baarden, is de top volgens Rutte 'erg geslaagd'.
Bekijk hier wat Rutte er na afloop nog meer over zei:
"De bondgenoten verwelkomden het leiderschap van president Trump warm", zei Rutte na afloop van de top met de leiders van de 32 NAVO-landen. Trump maakte bondgenoten als Spanje voor aanvang van de vergadering nog harde verwijten, ondanks sussende woorden van Rutte.
Binnenskamers
Maar diplomaten verzekerden later al dat ze binnenskamers geen wanklank van de Amerikaanse president hadden gehoord.
Premier Rob Jetten zei na afloop dat er wel degelijk sprake was van eenheid tussen de NAVO-landen. Volgens Jetten zijn in de media en op social media allerlei zaken voorbijgekomen 'die niet per se een reflectie zijn van het gesprek dat wij hebben gehad tijdens deze NAVO-top'. Hij noemde onder meer de afspraken om fors meer aan defensie uit te geven. "Daar is geen discussie over, daar is eigenlijk een brede overeenstemming."
Trump over Iran en staakt-het-vuren
Trump zei na afloop nog niet zeker te zijn of hij wel een deal wil sluiten met de leiders van Iran. Hij zei eerder op de dag dat de overeenkomst die vorige maand gesloten werd voorbij is, nadat de aanvallen tussen beide landen de afgelopen dagen weer waren opgelaaid. Ook noemde hij de nieuwe leiders 'uitschot'.
Trump kondigde eerder op de dag ook aan dat de Amerikanen Iran vannacht opnieuw zouden aanvallen. Tijdens de persconferentie na de top zei hij dat die aanvallen nog niet zeker zijn. "Misschien doen we dat, misschien ook niet."
Nog niet alle landen halen NAVO-norm voor defensie
De Franse president Emmanuel Macron bevestigde na afloop ook dat Trump geen klachten had geuit tijdens het overleg. Ook zei hij niet te geloven dat de Amerikanen van plan zijn Groenland in te nemen. "In onze alliantie hebben we niet alleen solidariteitsregels voor wanneer een van ons wordt aangevallen", zei Macron na afloop van de vergadering. "Er zijn natuurlijk ook solidariteitsregels om ervoor te zorgen dat we elkaar niet aanvallen."
Trump herhaalde tijdens de top verder nog dat de VS in zijn ogen Groenland in handen zou moeten krijgen. Ook zei hij niet blij te zijn met de NAVO, vanwege de opstelling van veel landen rond die kwestie.
Duitsland
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz prees Rutte uitvoerig over hoe hij de top in Ankara heeft geleid. Volgens Merz is het succes van de top te danken aan de Nederlandse oud-premier.
"De manier waarop Mark Rutte als secretaris-generaal van de NAVO de onderhandelingen heeft geleid, is werkelijk buitengewoon succesvol", zei Merz na afloop van de vergadering. "Hij is in staat om de NAVO bijeen te houden, op een zeer charmante, persoonlijke en toegewijde manier."
'Actie Trump zorgt opnieuw voor schade aan transatlantische relatie'
"De Amerikaanse president Trump arriveerde met een heel slecht humeur in Ankara", zegt politiek verslaggever Roel Schreinemachers, die aanwezig is bij de NAVO-top in Ankara. "Ondanks alle moeite die was gestoken om aandacht te besteden aan de door Trump zo gewilde extra defensieuitgaven door de bondgenoten."
"Ook de presidentiële ontvangst die president Erdogan voor hem had voorbereid veranderde daar weinig aan. Trump is nog steeds boos dat NAVO-landen hem weigerden te helpen met Iran. Hij zegt helemaal klaar te zijn met Spanje en wil nog steeds Groenland inlijven. Daarmee waren alle splijtzwammen - die eerder zo vakkundig leken te zijn weggemasseerd door Rutte - weer helemaal terug", zegt Schreinemachers.
"Na de vergadering van regeringsleiders benadrukt iedereen de eenheid. Trump zelf voerde aan het einde van de vergadering zelfs nog het woord om te zeggen dat hij liefde voelde in de zaal. Maar voor de overige NAVO-leiders blijft het lastig dat ze te maken hebben met zo'n onberekenbare president. En ook al krijgen de uithalen van vanochtend niet meteen een vervolg, toch brengt het opnieuw schade toe aan de transatlantische relatie."
Beluister onze podcast over Amerikaanse politiek
Erik Mouthaan en Raquel Schilder praten je wekelijks bij over de Amerikaanse politiek. Beluister de laatste aflevering hier.