Rutte waarschuwt Russische jongeren voor het front: 'Grote kans dat je daar sneuvelt'

"Ik moet iets kwijt, maar ik wil me vooral richten tot jonge Russen en hun families. Jullie worden belazerd." Dat zei Mark Rutte, secretaris-generaal van de NAVO, gisteren in de Oekraïense hoofdstad Kyiv.

Rutte was daar samen met de ambassadeurs van alle 32 NAVO-landen. Het was voor het eerst dat de NAVO en Oekraïne gezamenlijk vergaderden in Kyiv.

'Creperen en sterven in de modder'

Volgens Rutte stuurt Rusland jonge mensen zonder voldoende training of uitrusting naar het front. "Er is een heel grote kans dat je daar sneuvelt of gewond raakt. Als je gewond raakt, kun je zomaar worden achtergelaten om te creperen en sterven in de modder", waarschuwde hij. "Als we het hebben over tienduizenden slachtoffers is dat geen abstract begrip. Dat ben jij waarschijnlijk." 

Rutte spreekt van meer dan 30.000 Russische slachtoffers per maand. Oekraïne-verslaggever Chris Colijn zegt dat het Oekraïense ministerie van Defensie vergelijkbare cijfers noemt. "Op dit tempo wordt het voor Rusland steeds moeilijker om de oorlog langdurig vol te houden", zegt hij. 

'Rekruteringssysteem uitgeput'

Rusland heeft namelijk moeite om de soldaten die het verliest, aan te vullen. Volgens Rusland-correspondent Olaf Koens raakt het rekruteringssysteem uitgeput. Sinds het begin van de oorlog met Oekraïne heeft president Poetin een volledige mobilisatie vermeden om maatschappelijke en economische onrust te voorkomen. 

"Dat systeem begint nu te haperen", zegt Koens. "Volgens inlichtingen zouden er maandelijks meer Russische soldaten sneuvelen dan er nieuwe rekruten bijkomen."

Om die tekorten op te vangen zet het Kremlin steeds zwaardere middelen in. Rusland bood rekruten - die veelal uit armere regio's komen - al een flinke som geld aan. "Een tekenbonus van 20.000 euro is niet ongebruikelijk. Voor veel Russen staat dat gelijk aan een jaarsalaris of meer wat je zomaar gestort krijgt", vertelt Colijn. 

Nu gaat Rusland een stap verder en is het begonnen met het schrappen van de schulden van nieuwe rekruten en hun partners. Russen kunnen een schuldkwijtschelding krijgen tot ruim 115.000 euro als zij zich voor minimaal één jaar aansluiten bij het leger.

Ook werft Rusland steeds nadrukkelijker buiten de eigen landsgrenzen. Dat gebeurt al sinds het begin van de oorlog, maar volgens verschillende analyses neemt die inzet toe. De Amerikaanse denktank Jamestown Foundation stelt dat het Kremlin in de bezette Oekraïense regio's Loehansk en Donetsk gedwongen mobilisatie inzet om personeelstekorten op te vangen. Russische autoriteiten zouden daar invallen doen en dreigen met vervolging als mannen weigeren dienst te nemen.

Eerder maakten we deze video over de rekrutering van soldaten uit het buitenland voor het Russische leger:

De personeelstekorten lijken inmiddels ook gevolgen te hebben aan het front. 

Front ligt stil

Hoewel Rusland het aantal aanvallen op Oekraïne heeft opgevoerd, vertaalt dat zich niet in terreinwinst. Volgens de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War verloren Russische troepen in april en mei zelfs meer grondgebied dan zij veroverden.

Toch betekent terreinverlies voor Rusland niet automatisch terreinwinst voor Oekraïne, benadrukt Oekraïne-verslaggever Chris Colijn. "Er ontstaat vooral meer grijs gebied: stukken ongecontroleerd niemandsland." De verschuivingen aan het front moeten in perspectief worden geplaatst, zegt ook Koens. "Soms worden een paar vierkante kilometer veroverd, maar in het grotere geheel is dat nog niet van invloed."

De berichten over personeelstekorten en tegenvallende resultaten aan het front vallen samen met signalen van groeiende onvrede binnen Rusland over de oorlog.

Publieke onvrede

Publieke onvrede in Rusland - een autoritaire staat waar opiniepeilingen per definitie onbetrouwbaar zijn - is moeilijk te kwantificeren. Tegelijkertijd worden Russen meer geconfronteerd met de gevolgen van de oorlog. Zo zijn er bezuinigingen en belastingverhogingen om de oorlogskas draaiende te houden en internetblokkades. Ook komen Oekraïense drones en raketten steeds dieper in Rusland en raken olieraffinaderijen en wapenfabrieken. "Oekraïne probeert de oorlog voelbaar te maken voor gewone Russen, in de hoop dat de steun ervoor afbrokkelt", zegt Colijn.

Toch lijkt van een duidelijke omslag nog geen sprake. Volgens Koens leidt irritatie onder de bevolking niet automatisch tot minder steun voor het Kremlin of de oorlog. "Russen vinden het vervelend dat ze minder geld te besteden hebben en dat drones neerkomen in hun steden", zegt hij. "Maar de meesten geven daarvan niet Poetin de schuld, maar Zelensky."