Moskou viert Overwinningsdag zonder tanks: 'Gênant als Oekraïne ze opblaast'

Het Kremlin laat weten dat er wegens de 'operationele situatie' dit jaar geen 'kolonne van militair materieel' over het Rode Plein zal rijden. De vliegshow zal wel doorgaan, met Russische straaljagers die boven Moskou vliegen.

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zegt dat de parade 'in beperkte vorm' moet plaatsvinden vanwege Oekraïense aanvallen op doelen diep in Rusland. "Er worden uiteraard alle maatregelen genomen om het gevaar tot een minimum te beperken."

"Oekraïense drones zijn de afgelopen jaren een stuk beter geworden, en kunnen met gemak Moskou bereiken. Als er dagenlang allerlei wapensystemen door het centrum van Moskou rijden, dan is dat wel een risico", vertelt correspondent Olaf Koens.

"Het zou wel gênant zijn als een Russisch wapensysteem in het centrum van Moskou wordt opgeblazen door een Oekraïense drone. Dat probeerden ze de afgelopen jaren te voorkomen, bijvoorbeeld door mobiele netwerken plat te leggen."

In de video hieronder zie je hoe er al geoefend wordt voor de parade op 9 mei.

9 mei is voor president Vladimir Poetin een belangrijke datum, waarop hij de militaire macht van zijn land aan de wereld laat zien. Dat er dit jaar geen tanks meerijden, zal voor hem dan ook een flinke tegenvaller zijn.

Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland, Oost-Europadeskundige van de Rijksuniversiteit Groningen, stelt vraagtekens bij de veiligheidsrisico's die worden genoemd. Rusland heeft mogelijk simpelweg niet de middelen om een parade met moderne, indrukwekkende tanks te organiseren.

"Dat het gevaarlijk zou zijn, klinkt eigenlijk als een flauw excuus. Je zou toch verwachten dat Rusland de capaciteit heeft om in ieder geval één dag per jaar een aanval op Moskou tegen te houden. Kennelijk moet Poetin zijn middelen elders inzetten, en dat geeft natuurlijk wel wat aan over de positie van het Russische leger."

Gisteren belde president Poetin met de Amerikaanse president Donald Trump. Tijdens het gesprek zeiden beide mannen dat ze positief staan tegenover een staakt-het-vuren in Oekraïne op 9 mei. De Oekraïense president Zelensky zegt dat hij nog wacht op details over het voorstel, voordat hij kan reageren.

Het verlangen naar een kort staakt-het-vuren heeft direct met de parade te maken, vertelt Koens. "Deze parade is gewoon heel belangrijk voor de Russische propaganda. Het Kremlin koppelt deze oorlog tegen Oekraïne al vanaf de eerste dag aan de Tweede Wereldoorlog, bijvoorbeeld door te beweren dat Oekraïne door nazi's wordt geregeerd."

"En juist daarom is het belangrijk voor Poetin om een fatsoenlijke parade te houden. Die mag dan best wat kleiner zijn, zonder tanks, maar hij wil het verband tussen de Tweede Wereldoorlog en de huidige oorlog tegen Oekraïne levend houden."

"Als er dit jaar geen tanks zijn, dan past dat binnen een patroon van steeds kleiner wordende parades", vertelt Kraft van Ermel-Nijland. "In 2023 en 2024 was er slechts één tank, een museumstuk uit de Sovjettijd."

In 2025 was de parade iets groter, maar dat komt omdat het een lustrumjaar was. "Elke vijf jaar is er een hele grote parade", zegt Olaf Koens. "In 1945 eindigde de Tweede Wereldoorlog, en elke vijf jaar wordt er een grote parade gehouden. Dus je kan deze parade niet helemaal vergelijken met die van vorig jaar."

De steeds kleiner wordende parade staat in verband met de economische problemen waar Rusland tegenaan loopt vanwege de oorlog. "Het gaat gewoon economisch niet goed met Rusland", zegt Kraft van Ermel-Nijland.

"Het grootste deel van de krijgsmacht is gecommitteerd aan de oorlog in Oekraïne, en ook in andere delen van de wereld verliest Poetin invloed. Dat hebben we gezien in Syrië, waar bondgenoot Assad moest vluchten. En in Venezuela, Armenië en nu Iran, allemaal bondgenoten. Rusland is eigenlijk tandeloos en kan niet ingrijpen als er iets gebeurt in die landen."

Toch staat Rusland niet op het punt van omvallen. "Zolang de oorlog doorgaat, schuift Poetin de economische rekening van de oorlog voor zich uit. Als de oorlog stopt, komt de rekening", zegt Kraft van Ermel-Nijland.

"Het tweede probleem is dat Rusland een verhaal moet kunnen verkopen dat het de oorlog gewonnen heeft. Dat kan nu eigenlijk niet, en dus heeft Rusland op dit moment niets te winnen met een vredesakkoord."

"Bovendien heeft het regime zichzelf klemgezet in de onderhandelingen. In de grondwet zijn al gebieden opgenomen die Rusland niet in handen heeft. Daar valt geen compromis over sluiten, dus Rusland vecht door om die gebieden te veroveren."

Rusland-experts houden letten op 9 mei ook op welke buitenlandse leiders naar de parade komen. Als een buitenlandse leider voor de parade afreist, dan heeft dat land vaak een goede band met Rusland.

"Vorig jaar was president Maduro van Venezuela nog in Moskou", vertelt Kraft van Ermel-Nijland. Maduro werd in januari door de VS gevangengezet. "Het wordt interessant of Delcy Rodríguez, de waarnemend president van Venezuela, dit jaar komt. En of bijvoorbeeld de nieuwe Bulgaarse premier Rumen Radev langskomt."

Radev won deze maand de verkiezingen, en heeft in het verleden pro-Russische uitspraken gedaan. "Dit is echt weer het oude 'Kremlinwatching'."