Barst de Iranoorlog weer volledig los? 'Regime gaat echt niet toegeven'
Het onderlinge geweld van de afgelopen dagen maakt duidelijk dat van het toch al broze bestand tussen beide landen weinig over is.
Het Amerikaanse leger heeft de afgelopen dagen 170 Iraanse doelen aangevallen vanuit de lucht. Dit als vergelding voor de Iraanse aanval op drie vrachtschepen in de Straat van Hormuz, de voor de wereldhandel zo belangrijke vaarroute. Iran reageerde op de luchtaanvallen door Amerikaanse legerbases aan te vallen in buurlanden Bahrein, Koeweit en Qatar.
Bestand Iran-VS wordt keer op keer geschonden: 'Dit is geen wapenstilstand'
Damon Golriz, als analist verbonden aan het Haagse Instituut Geopolitiek, vermoedt dat Iran de zesdaagse begrafenis van de Iraanse opperste leider Ali Khamenei afwacht voordat het opnieuw toeslaat. "Ik verwacht dat Iran het conflict zal escaleren. Het regime zal de naoorlogse autoriteit over de Straat van Hormuz nooit opgeven, en heeft zelfs baat bij verdere escalatie. Wat Iran namelijk niet wil, is een sluimerende oorlog waarbij het zo nu en dan vanuit de lucht wordt aangevallen", zegt hij tegen RTL Nieuws.
Regio instabiel maken
Een van de opties van het Iraanse regime daarbij is het opnieuw aanvallen van vitale infrastructuur van buurlanden, waar de VS een legerbasis heeft. Iran wil zoveel mogelijk instabiliteit veroorzaken in de Golfregio en de druk op de VS en bondgenoot Israël zoveel mogelijk opvoeren. Het regime denkt zo te kunnen laten zien dat de VS niet in staat is om hun veiligheid te waarborgen. Hiervoor moeten zij bij Teheran zijn.
De andere optie is bekend: de scheepvaart in de regio verstoren - en daarmee de wereldeconomie raken via vooral hogere olie- en gasprijzen.
De Amerikaanse president Trump zegt niets meer te maken te willen hebben met de Iraniërs, die hij 'uitschot' noemt:
Ook Midden-Oosten-expert Danny Citrinowicz verwacht dat Iran de controle over de doorvaart zal blijven afdwingen. "Iran ziet waarschijnlijk niet af van wat het beschouwt als een fundamenteel soeverein belang in de Straat van Hormuz, en zal ervan uitgaan dat president Trump niet bereid is om een groot aantal Amerikaanse grondtroepen in te zetten", schrijft Citrinowicz, een voormalig inlichtingenofficier van de Israëlische militaire inlichtingendienst en tegenwoordig verbonden aan onder meer de Amerikaanse denktank Atlantic Council.
Einddoel ontbreekt
Volgens Citrinowicz ontbreekt nu bij de Amerikanen een concreet en vooral haalbaar einddoel. Nog meer Amerikaanse luchtaanvallen op Iran vergroten in zijn ogen eerder het risico op escalatie in de regio én op hogere energieprijzen dan dat het Iran zal dwingen om van koers te veranderen. "Iraanse leiders verwachten dat een nieuwe militaire confrontatie slechts een kwestie van tijd kan zijn."
"Toch zijn die Amerikaanse aanvallen wel pijnlijk voor Iran", zegt Golriz. "Iran kan wel buurlanden aanvallen, maar het voelt die pijn wel. Het verschil met de VS is dat Iran geen democratie is. Daardoor zijn ze veel beter in staat om de pijn van hun bevolking te negeren. Escalatie is in het voordeel van Iran, zolang het niet leidt tot de val van het regime."
Schending op schending: wat is een staakt-het-vuren eigenlijk nog waard?
Golriz benadrukt hoe teleurgesteld de Iraanse bevolking is in de regering-Trump. "De Iraniërs die ik spreek, voelen zich in de steek gelaten. Ze hebben ontzettend veel moed getoond bij de protesten in december en januari, maar tienduizenden demonstranten zijn toen afgeslacht - een massamoord op de eigen bevolking. Steeds meer Iraniërs geloven nu niet meer dat Trump uit is op regimeverandering in Iran, maar dat hij hun land wil vernietigen."
Ook wat betreft het Iraanse regime zelf is hij weinig hoopvol. "Vergeet niet wat er is gebeurd in het hoofd en hart van de Iraanse top. Hun opperste leider is gedood. Ze zijn aangevallen en vernederd. Die gaan echt niet zomaar toegeven voor vrede en economische belangen."