Op 1400 plekken protest: waarom de Franse woede ineens zo breed is
Vanuit alle hoeken van de samenleving gingen Fransen vandaag de straat op. Op meer dan 1400 plekken wordt er gedemonstreerd. Wat afgelopen maand begon als een scholierenprotest tegen de slechte staat van het onderwijs, lijkt nu tot iets veel groters en breder uit te groeien.
'Alles wordt duurder'
De eisen verschillen per demonstrerende groep, maar de oplopende kosten van levensonderhoud zijn het grootste pijnpunt, merkt RTL Nieuws-correspondent Olaf Koens. "Dit gaat veel verder dan de scholieren", zegt hij, vanuit Parijs. "Je ziet hier ook gewoon mensen die werken: artsen, verpleegkundigen, brandweermannen. Die zeggen: ik werk, ik heb een goede baan, maar ik houd steeds minder geld over en alles wordt duurder."
Zo heeft de politie in meerdere steden traangas op demonstranten afgevuurd. In Marseille werd het stadhuis vernield en in Parijs hebben gemaskerde mannen de kantoren van de uiterst rechtse zender CNews geblokkeerd.
Een opeenstapeling van frustraties
Dat Fransen snel de straat op gaan, klinkt misschien niet heel verbazend; het land heeft immers een rijk protestverleden. Toch zit er een duidelijke reden achter, stelt de Franse politicoloog Laurent Chambon. "In Frankrijk is het heel moeilijk om met de elite te spreken", zegt hij tegen RTL Nieuws. "De enige manier om daar iets gedaan te krijgen, is protest."
De onrust onder de scholieren van de afgelopen weken wordt nu veel breder gedragen, zegt Niek Pas, historicus en Frankrijkspecialist bij de universiteit van Amsterdam. "Dit richt zich niet op één maatregel", zegt hij tegen RTL Nieuws. "Het is vooral een algemene ontevredenheid."
In onderstaande video zijn beelden te zien van eerdere protesten:
Zo doen bijvoorbeeld de 'gele hesjes' nu ook mee. Die beweging ontstond in 2018 en verzette zich tegen nieuwe heffingen op brandstof. De naam was een verwijzing naar de gele hesjes die autobestuurders in Frankrijk verplicht bij zich moeten hebben.
"Die veteranen van de gelehesjes-beweging zeggen: dit begon ooit met de hoge brandstofprijzen, maar als je de prijzen van 2018 met nu vergelijkt, dan zijn we helemaal de sjaak", zegt Koens.
Ook woede over het gewelddadige optreden bij de scholierenprotesten speelt een rol. Honderden scholieren, docenten en politieagenten raakten daarbij gewond. "De politie heeft zó veel geweld gebruikt, dat de docenten en de ouders ook gingen meedoen", zegt Chambon.
Flitsgranaat verboden bij Franse protesten nadat jongen hand verliest
Franse overheidsfinanciën zijn een drama, en dat raakt ook ons
"Met de rug tegen de muur"
Maar wie de verkiezingen ook wint, het zal voor de regering moeilijk worden om alle demonstranten tegemoet te komen. "De regering staat financieel, economisch met de rug tegen de muur", zegt Pas. Want terwijl de economie nauwelijks groeit, is de Franse staatsschuld meer dan 2,5 keer zo hoog als in Nederland: gelijk aan 119 procent van de economie.
Dat geeft de overheid weinig ruimte voor nieuwe uitgaven. "Fransen verwachten veel van de staat", vertelt Pas. "Maar ze zijn ook snel teleurgesteld als die verwachtingen niet worden waargemaakt."