Als Nederland de defensiemiljarden 'slim inzet', levert het ons ook nog wat op
Dan moet Nederland zich wel richten op producten en technieken waar we nu al een sterke positie in hebben. Ook moet Defensie goede afspraken maken met andere Europese landen over wie wat maakt, schrijft DNB in een onderzoek.
Nederland wil de komende jaren miljarden vrijmaken voor defensie om te kunnen voldoen aan de nieuwe NAVO-norm. Het gaat volgend jaar om 2,1 miljard euro extra. Dat loopt op naar 9,5 miljard euro in 2030 en vanaf 2035 elk jaar ruim 19 miljard meer dan nu.
Daarmee voldoet Nederland aan de nieuwe NAVO-norm, waarbij is afgesproken dat landen 3,5 procent van hun bbp uitgeven aan defensie. De coalitiepartijen willen die enorme investering onder meer doen door het invoeren van een 'vrijheidsbijdrage' voor burgers.
Volgens de economen leveren extra uitgaven aan defensie op korte termijn weinig groei op voor de economie. Dat komt doordat we op dit moment een groot deel van het materieel importeren uit het buitenland. Ook de krappe arbeidsmarkt en daarmee extra kosten voor personeel hebben een remmende werking.
Het Centraal Planbureau (CPB) concludeerde eind vorig jaar ook al dat de miljarden euro's die Nederland wil steken in defensie vrijwel niet bijdragen aan de economische groei.
De 'vrijheidsbijdrage': hoe jij meer belasting gaat betalen, zonder een hoger tarief
"Op korte termijn ligt de nadruk op het snel uitbreiden van de militaire capaciteiten, en is er weinig ruimte voor economische overwegingen", zegt DNB nu. We zullen, kortom, meer moeten importeren. Economische groei is ook niet het doel van de hogere uitgaven. Veiligheid is dat wel, benadrukt de bank. Maar omdat we de uitgaven ook voor de langere termijn verhogen, is er ook tijd om de eigen productiecapaciteit op te bouwen, betoogt DNB.
Chips en microscopen
En dan moeten we doen waar we goed in zijn. Volgens DNB heeft Nederland een voorsprong in een aantal zogenoemde dual-use technieken: militaire producten die ook buiten defensie toepassingen hebben. "Denk aan chips die in een drone passen, maar even goed in een telefoon", schrijft DNB. Ook hebben we een voorsprong op bepaalde microscopen en is er veel kennis op maritiem gebied die kan worden ingezet.
Volgens DNB moet Nederland vooral niet inzetten op fabrieken voor tanks of kogels. "Andere Europese landen, zoals Duitsland, Frankrijk en Spanje, zijn hierin wel gespecialiseerd."
Voorspelbare overheid
Als Nederland zijn sterke kanten wil uitbouwen, is het volgens DNB wel noodzakelijk dat de overheid 'enige vorm van voorspelbaarheid verschaft.' "Voor de defensiesector is het belangrijk dat ze weet dat ze jaren vooruit op de overheid kan rekenen als klant. De defensie-industrie gaat alleen nieuwe producten ontwikkelen, wat jaren kost, als ze voldoende zekerheid heeft op vraag aan het eind van het proces."
Het vorige kabinet mikte daarom ook al op een steuntje in de rug voor de industrie.
De nieuwe coalitie heeft geen meerderheid in de Tweede Kamer, en zal dus voor ieder plan steun moeten krijgen van oppositiepartijen, zo zie je in deze video:
