40 biljoen dollar: loopt de schuld van de VS uit de hand? Dit moet je weten
1. Waarom stijgt de Amerikaanse schuld zo hard?
Heel eenvoudig, omdat de overheid in de VS (veel) meer uitgeeft dan er binnenkomt. Dat is al heel lang zo. Vooral onder president Donald Trump en de vorige president, Joe Biden, stegen de uitgaven flink. Zo besteedde Joe Biden 2 biljoen dollar (1,7 biljoen euro) om de gevolgen van covid voor de Amerikaanse economie beperkt te houden.
En ook onder Trump stijgen de uitgaven. Met zijn One Big Beautiful Bill wil hij meer uitgeven én de belastingen verlagen. Daardoor zal de de staatsschuld met nog eens 3,4 biljoen dollar stijgen. De eerste keer dat Trump president was, verlaagde hij overigens ook al de belastingen, waardoor de staatsschuld ook toen al steeg.
2. Is de grote schuld een probleem?
Zolang een schuld niet te hoog is en de rente betaald kan worden is er geen probleem. Maar de staatsschuld in de VS is dus de afgelopen tien jaar fors gegroeid én daarbovenop komt nu de stijgende rente. Zo nam de tienjaarsrente op Amerikaanse staatsleningen toe van 4,1 procent begin dit jaar tot nu 4,7 procent.
Waarom de VS opeens miljarden in Japan pompt om de munt te redden
Inmiddels is het bedrag dat de Verenigde Staten aan rentelasten kwijt zijn hoger dan de defensie-uitgaven. En dat wil wel wat zeggen, want er is geen land in de wereld dat zoveel uitgeeft aan defensie als de VS.
Dat de staatsschuld 40 biljoen dollar is, zegt overigens op zich niets. De VS is de grootste economie in de wereld, 40 biljoen dollar is voor de VS heel wat anders dan voor het veel kleinere Nederland. Voor een goede vergelijking moet je daarom de staatsschuld vergelijken met de omvang van de economie.
Trump: Straat van Hormuz 'binnenkort uitroepen tot Amerikaans grondgebied'
Dan kom je uit op een schuldquote van 125,8 procent voor de VS. Oftewel: de schuld is 25 procent groter dan de omvang van de Amerikaanse economie. In het jaar 2000 was dat nog maar 54 procent.
De VS scoort nu ook slechter dan veel andere landen. Zo is van landen in de eurozone de staatsschuld gemiddeld 83 procent van de economie en in Nederland zelfs maar 44 procent. Hoe lager de staatsschuldquote, hoe beter betaalbaar de schuld is.
3. Wat doet de overheid in de VS om de schuld betaalbaar te houden?
In ieder geval niet minder uitgeven. De uitgaven zijn nog altijd veel hoger dan de inkomsten. Zeker nu de oorlog tegen Iran tot nu toe al tientallen miljarden dollars heeft gekost. Maar er gebeurt wel íets. Want gisteren kwam het Amerikaanse ministerie van Financiën met een trucje. Het verdubbelt de komende weken namelijk het bedrag dat het besteedt aan het terugkopen van eigen schulden naar 4 miljard dollar per week.
Bepaalde schulden terugkopen terwijl je totale schuld steeds verder stijgt, klinkt raar. Het komt er op neer dat de VS langlopende overheidsschulden terugkoopt en dat financiert door tegelijkertijd van andere beleggers geld te lenen, maar dan wel voor korte tijd.
De totale staatsschuld van de VS blijft zo gelijk, maar de kunstgreep heeft wel een voordeel. Want de rente op de leningen die de VS terugkocht is veel hoger dan de rente op kortlopende schulden. De Amerikaanse overheid is dus goedkoper uit, legt RTL Z-beurscommentator Jacob Schoenmaker uit.
En er is nog een voordeel. Want door de grotere vraag naar leningen met een lange looptijd (door de overheid), daalde het rendement (wat je kunt zien als de rente) op die bepaalde lening.
4. Wat merken wij daar van?
De rente in de VS heeft invloed op de rente in de rest van de wereld, omdat het zo'n grote economie is. Beleggers kunnen kiezen waar zij hun geld beleggen, zegt Schoenmaker.
Als de rente in de VS stijgt, dan zal dat ook vaak in Nederland gebeuren, om aantrekkelijk te blijven voor beleggers, zodat zij ook nog Nederlandse obligaties willen kopen. Door zorgen over de Amerikaanse staatsschuld wordt je hypotheek in Nederland ook iets duurder, aldus Schoenmaker. "En omgekeerd."
5. Kan de VS de eigen schuld beter houdbaar maken?
Zeker, zegt Jacob Schoenmaker. "Kijk maar naar Griekenland, dat de schuld ten opzichte van de economie sinds de crisis van 2010 flink heeft teruggebracht. En ook Nederland wist de schuldquote te verlagen, van 67 procent in 2013 tot 44 procent vorig jaar."
Maar wat de VS nu doet is symptoombestrijding, besluit Schoenmaker. "Het zou veel meer helpen als de VS de begroting weer in het gareel zou krijgen. Als dat de Grieken en Italianen lukt, dan moet het Trump ook lukken."
In deze video zie je dat Europa een machtig wapen heeft tegen Trump: de torenhoge Amerikaanse schuld
