Explosie aan aanvragen zet overvol stroomnet onder druk, maar er is een lichtpuntje

Een lichtpuntje is dat steeds meer bedrijven hun stroomverbruik slimmer weten te regelen, waardoor schaarse ruimte op het net vrijkomt. Dat concludeert de branchevereniging Netbeheer Nederland na een analyse over het eerste half jaar.

De grote druk op het stroomnet, ook wel netcongestie genoemd, zorgt ervoor dat bedrijven en inmiddels ook huishoudens veel geduld moeten hebben voor een nieuwe aansluiting. 

Mocht er al voldoende ruimte op het net zijn, dan nog wacht een huishouden gemiddeld 45 weken op de installatie van een zwaardere aansluiting, om bijvoorbeeld een laadpaal voor een elektrische auto te kunnen installeren. Dat komt omdat er al zo'n lange wachtlijst is.

Aansluitstop

Verspreid door het land staan al jaren zo'n 15.000 bedrijven op een wachtlijst voor zo'n nieuwe aansluiting. Per 1 juli geldt die wachtlijst ook voor huishoudens en andere kleinverbruikers. In grote delen van de provincie Utrecht is er zelfs tijdelijk een aansluitstop, een scenario dat ook nog altijd voor andere regio's dreigt.

In aanloop naar 1 juli hebben ontwikkelaars van nieuwe bouwprojecten daarom massaal hun aansluitingen aangevraagd, blijkt uit de rapportage. Waarschijnlijk uit angst om na 1 juli nog lager op de wachtlijst te belanden. Het gaat nu om 600.000 aanvragen voor een periode van drie jaar, ruim twee keer meer dan de eerder verwachte 285.000.

Of al die aansluitingen daadwerkelijk nodig zijn, is nog de vraag. Het doel van het kabinet is immers om jaarlijks 100.000 huizen te bouwen. Dat is de afgelopen jaren niet gehaald. Wel gaan netbeheerders voorlopig uit van die 600.000 aanvragen, omdat het om concrete projecten gaat.

Wachtlijst

Dat kan grote gevolgen hebben voor bedrijven die nu al op de wachtlijst staan. De netbeheerders rangschikken hun wachtlijst op last van de ACM op prioriteit.

Projecten die het stroomnet juist helpen ontlasten, hebben de hoogste prioriteit. Dan volgen veiligheidsprojecten zoals defensielocaties en ziekenhuizen. Daarna zijn woningen en andere basisbehoeften als scholen en het openbaar vervoer aan de beurt. Bedrijven staan onderaan de lijst.

Pijn verzachten

Daarom proberen netbeheerders al langer het maximale uit het net te halen, met pogingen om het stroomgebruik in de piekuren te beperken.

De netbeheerders putten hoop uit het feit dat meer bedrijven hier nu in slagen, dankzij nieuwe afspraken met flexibele contracten. Als een bedrijf de productie naar andere uren verschuift, kunnen bedrijven in de buurt die op een wachtlijst staan, daar direct van profiteren.

Zo kunnen er meer bedrijven aangesloten worden op hetzelfde net. Wel blijft het effect nu minimaal, omdat de stroomvraag nog altijd toeneemt.

Verschil per regio

Daarnaast verschilt de problematiek steeds meer per regio, zegt Netbeheer Nederland. De grootste bottleneck blijft het gebrek aan grond. De plekken waar met gemak nieuwe midden- of hoogspanningsstation geplaatst kunnen worden - die zo hard nodig zijn voor uitbreiding van het stroomnet - zijn inmiddels allemaal benut. 

Daardoor blijven vooral dure locaties over, of plekken waar de weerstand van omwonenden groot is. Hoe gemeenten met zulke bezwaren omgaan, verschilt bovendien sterk, aldus de netbeheerders.

Inwoners van Utrecht krijgen in de toekomst misschien een pushbericht als het stroomnet te vol raakt:

Het kabinet presenteerde in september wel een nieuwe aanpak om de bouw van energiestations te versnellen. Zo wil het de mogelijkheden om in bezwaar te gaan beperken en wil het proces van vergunningverlening versimpelen. De netbeheerders zijn blij met die stap, al wijzen zij erop dat het effect pas duidelijk wordt als de nieuwe wet- en regelgeving daadwerkelijk ingaan.