Herstelbetalingen voor slavernijverleden gaan velen te ver

"Als je Nederlanders vraagt of ons land herstelbetalingen moet doen voor het slavernijverleden, dan is de uitslag heel duidelijk: daar willen we niet aan", zegt Gijs Rademaker, opiniepeiler van RTL Nieuws. "Maar 8 procent is voor, een ruime meerderheid is tegen. Rechtse kiezers het meest, maar ik zie ook bij de achterban van linkse partijen behoorlijk veel weerstand."
Onder kiezers van PVV, VVD, JA21, BBB en FvD is vrijwel iedereen (99 procent) tegen herstelbetalingen. Maar ook onder kiezers van D66 is 71 procent tegen en bij GroenLinks-PvdA is dat nog altijd 50 procent.
Tegenstanders zeggen onder meer dat de slavernij 'te lang geleden plaatsvond' en dat ze vinden dat mensen van nu niet verantwoordelijk zijn voor wat generaties voor hen hebben gedaan. Ook vragen veel mensen zich af wat een financiële vergoeding nu nog kan herstellen en aan wie die dan zou moeten worden uitgekeerd. "Velen zeggen: vertel het verhaal van het slavernijverleden, maak er tentoonstellingen over, verwerk dat verleden," vertelt Rademaker. "Maar hoe vreselijk ook, dit is lang geleden gebeurd. Leg die rekening niet neer bij de mensen van nu."
Dat betekent niet dat Nederlanders vinden dat er dan ook maar een streep onder het verleden moet. Een minderheid (38 procent) vindt dat er te veel aandacht is voor het koloniale verleden. De meeste mensen vinden de hoeveelheid aandacht goed of zeggen dat er juist meer aandacht voor moet zijn.
Daarbij is het verschil tussen generaties groot. Vooral jongeren lijken nog niet klaar met dit verleden. Van hen vindt bijna een kwart (24 procent) dat er nog te weinig aandacht voor is, tegenover maar 6 procent van de 65-plussers. Oudere generaties vinden veel vaker dat er te veel aandacht voor het slavernijverleden is.
Verantwoording
Het onderzoek is uitgevoerd op 30 sept en 1 okt 2026 onder ruim 18.000 leden van het RTL Nieuwspanel. Het onderzoek is na weging representatief voor vijf variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur (stemgedrag Tweede Kamerverkiezingen 2025). Het RTL Nieuwspanel telt ruim 63.000 leden.
Wil jij voortaan ook meedoen aan onderzoeken van het RTL Nieuwspanel? Meld je dan hier aan!