Google lanceert eerste testsatelliet voor datacenter in de ruimte

Geen grote blokkendoos op aarde, maar een zwerm satellieten in een baan om de aarde: dat is hoe het datacenter van de toekomst eruit ziet, als het aan Google ligt. Onder de naam Project Suncatcher wil het bedrijf AI-berekeningen laten uitvoeren in de ruimte.

Dat heeft verschillende voordelen, zegt ruimtedeskundige Rob van den Berg. "Een datacenter heeft heel veel stroom nodig. In de ruimte kun je met zonnepanelen al die energie opwekken. Deze satellieten worden in een baan gelanceerd waar 24 uur per dag de zon schijnt."

Zo kan een zonnepaneel in de ruimte wel acht keer zoveel stroom opwekken op aarde, zegt Google. Vrijwel onbeperkt, gratis energie dus. En een ander voordeel: "Hier op aarde moet je datacenters koelen met water. Dat kost dus ook heel veel water. In de ruimte is het heel erg koud. Dus wat je kan doen is die satellieten koelen met de koelte in de ruimte."

Maar zo simpel als het klinkt, is het zeker niet. Want een computer in de ruimte moet heel anders gebouwd worden dan die op aarde. Bijvoorbeeld de koeling: het is dan wel koud in de ruimte, maar er is geen lucht, die de warmte van de satelliet weg kan voeren. Google heeft dus een nieuwe manier moeten ontwikkelen om de warmte af te voeren.

Ook worden satellieten blootgesteld aan een enorme hoeveelheid straling, die de chips kunnen beschadigen. Van den Berg: "Het is niet voor niks dat er nu een proefsatelliet gelanceerd wordt. Hoe dit in de praktijk gaat werken, weten we nog niet zo goed."

Toch is de ruimtedeskundige optimistisch. "Dit wordt echt de toekomst. Raketlanceringen worden steeds goedkoper, dus uiteindelijk wordt het goedkoper om een datacenter in de ruimte te bouwen dan op aarde."

Met één satelliet ben je er nog niet. Om een krachtig datacenter te kunnen vervangen heb je honderden, misschien wel duizenden satellieten nodig, die samen kunnen werken om één grote supercomputer te vormen.

"Dat is zorgelijk. Het wordt voor astronomen steeds moeilijker om de hemel te bestuderen, omdat er zoveel satellieten zijn", zegt Van den Berg. "Het geeft ook risico op botsingen. Bij zo'n botsing ontstaat ruimtepuin, dat weer met andere satellieten kan botsen. Dat is nu al een probleem, het is dus heel belangrijk dat die satellieten in een vrije baan worden gelanceerd, waar nog geen andere satellieten zijn."

Naast Google werken ook ruimtebedrijf SpaceX van Elon Musk en Blue Origin van Amazon-baas Jeff Bezos aan vergelijkbare projecten. Google weet nu als eerste een testsatelliet te lanceren.

Dat gebeurt vanavond om 20:18 Nederlandse tijd, vanuit de Amerikaanse staat Californië. De satelliet is nog klein, de zonnepanelen wekken één kilowatt op. Dat is ongeveer het vermogen van een blender.

"Als deze het doet, en we weten hoe het werkt, dan kun je de volgende en de volgende lanceren", zegt Van den Berg. "Als een soort Lego-bouwstenen kun je het dan steeds verder uitbreiden."

Er draaien steeds meer satellieten om de aarde. Daar zitten zelfs wapens tussen, gaf de VS recent toe: